به گزارش روابط عمومی مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) دانشگاه علوم پزشکی تهران، صبح روز دوشنبه 11 خرداد ماه سال 1405، سومین جلسه از سلسله نشست‌های ایمونو-انکولوژی با حضور دکتر محمدحسین نیک نام، رئیس مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی ؛ دکتر امیر علی حمیدیه، رئیس  مرکز تحقیقات سلول درمانی و پیوند سلول‌های بنیادی خون ساز؛ دکتر الهام روشندل ،  معاون مرکز تحقیقات سلول های بنیادی خونساز  ؛ دکتر مرضیه ابراهیمی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان و مدیرعامل شرکت کیان ایمن سلول ؛ دکتر بهروز نیک بین مقدم، متخصص ایمونولوژی و آلرژی کودکان؛  دکتر فرهاد سمیعی، دبیر انجمن سرطان ایران و جمع کثیری از اساتید، محققان و دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی در سالن شورای ریاست این مرکز برگزار شد.

دکتر محمد حسین نیک نام، رئیس مرکز تحقیقات ایمونولوژی مولکولی، در خصوص سلسله نشست‌های ایمونو-انکولوژی با تمرکز بر درمان‌های سلولی برای تومورهای جامد اظهار داشت: امروزه با استفاده از دستکاری‌های پیشرفته آزمایشگاهی نظیر دست ورزی سلول‌های NK شبه‌حافظه‌ای با سایتوکین‌های IL-15،IL-12  و IL-18، مهندسی سلول‌های NK با گیرنده‌های کایمریک علیه مارکرهایی مانند  HER2 و همچنین ترکیب این سلول‌ها با مهارکننده‌های اپی‌ژنتیک و آنتی‌بادی‌های مسدودکننده چک‌پوینت‌های ایمنی مانند مسیر PD-1/PD-L1، می‌توان بر سد دفاعی تومورهای جامد به ویژه تومور پستان غلبه کرد و اثربخشی درمان را به طور چشمگیری افزایش داد.

در ادامه دکتر امیرعلی حمیدیه، رئیس  مرکز تحقیقات سلول درمانی و پیوند سلول‌های بنیادی خون ساز ، در ارائه خود با عنوان «ایمونوتراپی سلولی: بازار و چالش‌ها» به پیشرفت‌های چشمگیر این حوزه اشاره کرد. وی با معرفی تاریخچه ایمونوتراپی سلولی از ترانسفوزیون خون و مغز استخوان تا درمان‌های پیشرفته امروزی نظیر CAR-T، درمان با سلول‌های TIL و ژن درمانی، بر نقش تحول‌آفرین این رویکردها در درمان بدخیمی‌های خونی و تومورهای جامد تأکید نمود. دکتر حمیدیه همچنین با اشاره به تصویب بیش از ۸۰ محصول ژن درمانی و سلول‌درمانی در جهان تا سال ۲۰۲۱ و معرفی محصولات شاخصی نظیر Kymriah، Yescarta، Amtagvi  اولین درمان TIL برای ملانوما و CARVYKTI برای مولتیپل میلوما، چالش‌هایی نظیر سندرم آزادسازی سیتوکین (CRS)، نوروتوکسیسیتی، هزینه بالای درمان و محدودیت‌ها در تومورهای جامد را از موانع اصلی پیش روی این حوزه برشمرد.

دکتر الهه روشندل، معاون مرکز تحقیقات سلول های بنیادی خونساز ، در ارائه خود با عنوان «درمان با سلول‌های NK در تومورهای جامد: از وعده علمی تا واقعیت بالینی» به تشریح پروژه‌های متعددی در زمینه توسعه سلول‌های کشنده طبیعی (NK) به عنوان یک محصول آماده    (Off-the-shelf) پرداخت. وی با اشاره به پروژه‌هایی نظیر بهینه‌سازی انبساط و فعالسازی سلول‌های NK با استفاده از سیتوکین‌هایی مانند IL-15، برنامه‌ریزی مجدد متابولیک با اسیدهای چرب کوتاه‌زنجیر، درمان ترکیبی با ویروس‌های انکولیتیک (Delytact)  در سرطان کولورکتال، و همچنین کارآزمایی‌های بالینی در تومورهای جامد اطفال مانند نوروبلاستوما(NeuroNK-01)  و بدخیمی‌های گوارشی مقاوم، تأکید کرد که موفقیت در درمان تومورهای جامد تنها به خود سلول وابسته نیست، بلکه به یکپارچگی همه لایه‌های اطراف از جمله شرایط تولید، انتخاب بیمار، غلبه بر میکرومحیط سرکوبگر تومور و استراتژی‌های ترکیبی بستگی دارد.

در ادامه، دکتر ابراهیمی به تجربیات خود در زمینه کار با سلول‌های بنیادی سرطانی  (Cancer Stem Cells) و ایمونوتراپی اشاره کرد و نتایج استفاده از سلول‌های NK را در درمان گلیوما تشریح نمود. وی همچنین تأکید کرد که در سلول‌درمانی، عواملی نظیر نحوه تزریق (به‌ویژه تزریق موضعی در محل تومور)، بازه زمانی مناسب و دوزهای دقیق تزریقی برای دستیابی به بهترین نتیجه درمانی با کمترین عوارض جانبی از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. ایشان کاهش التهاب را نیز از جمله نکات قابل توجه در این رویکرد درمانی برشمردند.

سپس دکتر سمیعی، دبیر انجمن سرطان ایران، اظهار داشت: ترکیب ایمونوتراپی با Target Therapy و همچنین به‌کارگیری روش نوین بیورادیوتراپی، رویکردی نوظهور و امیدوارکننده است که هم‌اکنون در عرصه درمان در حال اجرا می‌باشد.

در پایان نشست، اساتید دانشکده پزشکی و جمعی دیگر از متخصصان به بحث و تبادل‌نظر پیرامون موضوعات مطرح‌شده پرداختند.