مجتمع بیمارستانی امام خمینی(ره)

بخش تخصصی بیهوشی

رئیس بخش: دکتر مژگان رحیمی

اعضای هیات علمی بخش بیهوشی

دکتر محمدتقی بیگ محمدی متخصص بیهوشی فوق تخصص ICU استاد	دکتر مژگان رحیمی متخصص بیهوشی استاد	دکتر مصطفی محمدی متخصص بیهوشی فلوشیپ ICU پزشکی استاد	دکتر مهین جعفری جاوید متخصص بیهوشی استاد
دکتر مهدی صنعت کارفر متخصص بیهوشی فلوشیپ Pain استاد	دکتر آرمان طاهری متخصص بیهوشی فلوشیپ Pain استاد	دکتر علی موافق متخصص بیهوشی استاد	دکتر شهرام صمدی متخصص بیهوشی فلوشیپ طب خواب استاد
دکتر اصغر حاجی پور متخصص بیهوشی دانشیار	دکتر حسین ماجدی متخصص بیهوشی فلوشیپ تشخیص و درمان Pain دانشیار	دکتر سامرند فتاح قاضی متخصص بیهوشی فلوشیپ ICU پزشکی دانشیار	سیدخلیل پسته ای متخصص بیهوشی دانشیار
دکتر کسری کروندیان متخصص بیهوشی دانشیار	دکتر کیانوش صابری متخصص بیهوشی فلوشیپ بیهوشی قلب دانشیار	دکتر پیمان صابریان متخصص بیهوشی دانشیار	دکتر ابراهیم اسپهبدی متخصص بیهوشی فلوشیپ Pain دانشیار
دکتر معصومه نتاج مجد متخصص بیهوشی فلوشیپ ICU پزشکی دانشیار	دکتر حمیدرضا امیری متخصص بیهوشی دانشیار	دکتر محمود غلام آل محمد متخصص بیهوشی استادیار	دکتر مازیار مقصودلو متخصص بیهوشی استادیار
دکتر امید نبویان متخصص بیهوشی استادیار	دکتر سیدعلی امامی میبدی متخصص بیهوشی فلوشیپ Pain استادیار	دکتر افشین جعفرزاده متخصص بیهوشی استادیار	دکتر علیرضا سلیمی نیا متخصص بیهوشی دانشیار
دکتر کاوه هدایتی امامی متخصص بیهوشی فوق تخصص ICU استادیار	دکتر محمد دهقان طرزجانی متخصص بیهوشی استادیار	دکتر شروین ملک زاده متخصص بیهوشی استادیار	دکتر لعیا عموزاده متخصص بیهوشی فوق تخصص ICU استادیار
دکتر الهام ناصح متخصص بیهوشی فوق تخصص ICU استادیار	دکتر فرنوش توکلی متخصص بیهوشی استادیار	دکتر مریم پرنیان متخصص بیهوشی استادیار	دکتر بابک اسلامی متخصص بیهوشی فلوشیپ Pain استادیار
دکتر محسن اسلام دوست متخصص بیهوشی استادیار	دکتر علیرضا منتصری متخصص بیهوشی استادیار	دکتر اشکان تقی زاده ایمانی متخصص بیهوشی فلوشیپ بیهوشی پیوند اعضا استادیار

معاون آموزشی (مسئول برنامه ریزی آموزشی): دکتر علیرضا منتصری

 معاون پژوهشی: دکتر ابراهیمی اسپهبدی

 کارشناس آموزشی: خانم فرنگیس قربانی- خانم نوشین نعنانی

       تلفن:   61192828 

مکان: مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) - ساختمان معاونت اموردانشگاهی- دفتر گروه بیهوشی

تاریخچه تاسیس و شکل گیری بخش بیهوشی در مجتمع:

در ایران تا قبل از سال ۱۳۳۰ بیهوش کردن بیماران به روش بسیار ابتدایی و با وسایل ساده نظیر قطره اتر و سپس با ماسک آمبردن انجام میشد. افرادی که مبادرت به بیهوش کردن بیماران با این روشها مینمودند اغلب غیر پزشک بوده و به طور تجربی با این کار آشنایی داشته اند در بیمارستانهای دانشگاهی دستیاران رشته جراحی و دانشجویان سال آخر پزشکی نیز گاهی عهده دار این وظیفه میشدند بعضی از جراحان نیز خود اقدام به انجام بی حسی نخاعی در عمل های جراحی نظیر ،فتق هموروئید فیستول ،آنال سزارین و شکستگی های اندام تحتانی میکردند و از تدریس بیهوشی نوین خبری نبود.

در سال ۱۳۲۹ پروفسور یحیی عدل که در کشور فرانسه تخصص جراحی عمومی خود را گرفته بود در حین مراجعت به ایران یک نفر فرانسوی به نام بوئه (BOUE) را با خود به ایران آورد تا به بیهوش کردن بیماران بپردازد. این شخص در بیمارستان سینا با ماسک آمبردن بیماران را بیهوش مینمود که این روش خطرات بسیار و مرگ و میر فراوانی به همراه داشت.

در همین اثنا یک پزشک ایرانی به نام دکتر فر پس از گذراندن دوره تخصصی بیهوشی در انگلستان تقریباً یک سال بعد از بوئه در سال (۱۳۳۱) به ایران آمد و به پیشنهاد دانشکده پزشکی به منظور تعلیم و تربیت پزشکان در رشته بیهوشی در دانشگاه شروع به کار کرد دکتر فر دستگاه بیهوشی مدار بسته ای را ابداع نمود که قابل حمل و نقل بود که به نام خود او معروف است. از همین سال سال (۳۲-۱۳۳۱) در برنامه درسی سال سوم دانشکده پزشکی هفته ای یک ساعت تدریس بیهوشی گنجانده شد.

در سال ۱۳۳۳ فقط یک دستگاه بیهوشی در بیمارستان رازی وجود داشت و به تدریج با گسترش بیشتر در سال ۱۳۳۴ دوازده دستگاه دیگر خریداری و در سایر بیمارستانهای دانشکده بکارگیری شد. تعداد دستیاران این بخش در سال ۱۳۳۳ سه نفر بود ولی در سال ۱۳۳۴ به ۱۴ نفر افزایش یافت.

در سال ۱۳۳۴ به آموزش رشته بیهوشی تمرکز بیشتری داده شد و مرکز آن در بیمارستان سینا تعیین گردید دستیاران و کارورزان تعلیمات اولیه را در بیمارستان سینا فرا گرفته و سپس در بخشهای جراحی بیمارستانها مشغول تکمیل دوره خود میشدند  همچنین در این سال مسئولین آموزشی دانشگاه تصمیم گرفتند امور بیهوشی بیمارستانها را به چهار مرکز تبدیل کنند که در هر مرکز یک نفر سرپرست و چند نفر استادیار و دستیار مشغول فعالیت باشند. یکی از این مراکز چهار گانه بیمارستان امام خمینی (ره) (پهلوی سابق) بود که سرپرستی آن با آقای دکتر مصری بود خود این مرکز به چهار قسمت به شرحذیل تقسیم شد

. قسمت اول بخشهای جراحی اعصاب چشم پزشکی و جراحی ۳ را پوشش می داد و مسئول آن دکتر یغمائی بود.
. قسمت دوم بخشهای جراحی زنان جراحی قلب و جراحی ۲ بود و مسئول آن آقای دکتر مصری و دکتر خسروشاهی بودند.
. قسمت سوم بخشهای میزراه گوش و حلق و بینی و جراحی یک را شامل می شد و آقای دکتر دلیل التجار و دکتر خسرو شاهی مدیریت آن را به عهده داشتند.
. قسمت چهارم شامل بخش جراحی سرطان بود که آقای دکتر تشید آن را اداره می نمودند.

با تمام این اوصاف هنوز در آنستزی بیمارستانها ،اشکالات عمده ای وجود داشت و نا هماهنگی موجود موجب نارضایتی اساتید جراحی بود برای رفع این اشکالات در سال ۱۳۴۲ کمیته ای از طرف ریاست دانشکده پزشکی متشکل از آقایان پروفسور گالی معاون هیئت آنستزیولوژی دانشکده سلطنتی جراحان انگلیس دکتر علوی دکتر عاملی و دکتر فرتشکیل و نظرات به شرح زیر مطرح شد.

. برای اداره کلیه امور بیهوشی بیمارستانهای دانشکده پزشکی یک بخش مرکزی دایر گردد.

. کلیه اساتید بیهوشی فعلی دانشکده باید عضو بخش مرکزی باشند.

. حداقل متخصص بیهوشی مورد احتیاج برای تختهای بیمارستانی فعلی دانشکده از هفده تن متخصص که لااقل چهار سال سابقه کار داشته باشند و بیست تن دستیار نباید کمتر باشد.

. برای متخصصین بیهوشی هر بیمارستان یک سرپرست که کلیه امور بیهوشی بیمارستان را اداره کند تعیین گردد و ضمناً در هر بیمارستان یک نفر به عنوان سرپرست باید وجود داشته باشد این سر پرست در برابر رئیس بخش مرکزی مسئولیت مستقیم خواهد داشت.

. پایان هر ماه رئیس بخش مرکزی بیهوشی باید گزارش فعالیت کلیه متخصصین را با ذکر تعداد ساعات بیهوشی هر یک از آنها به رئیس دانشکده تسلیم نماید.

. هر یک از دانشجویان باید حداقل یکماه در بخش بیهوشی کار آموزی نمایند. این گزارش در شورای دانشکده مطرح و تصویب گردید بر این اساس مسئولین وقت تصمیم گرفتند برای تشکیلات بیهوشی گروه مستقلی تشکیل دهند. این امر در سال ۱۳۴۲ محقق شد و گروه بیهوشی دانشگاه در این سال ایجاد و با انتخاب استادیاران و دستیاران جدید تمام وقت کادر آن تکمیل گردید و مرکزیت آن در بیمارستان امام خمینی (پهلوی سابق) قرار داده شد. اولین مدیر گروه آن آقای دکتر فر بودند پس از ایشان آقای دکتر تشید مسئولیت گروه را عهده دار گردیدند دفتر گروه نیز در اطاق ابتدای اتاق عمل کانسر بود. پس از اتمام دوره مدیریت ایشان آقای دکتر صمیمی مدیریت گروه را عهده دار شدند. تأسیس بخش ICU بیمارستان امام در سال ۵۴-۱۳۵۳ از اقدامات این دوره است. این بخش اولین بخش ICU دانشگاه در زمان تأسیس بود که به وسایل پیشرفته ای مجهز بود.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی دفتر گروه در یکی از اتاقهای بیمارستان ولی عصر (عج) قرار گرفت که بعد از چند سال به بیمارستان شریعتی منتقل شد و از سال ۱۳۷۳ با انتخاب آقای دکتر جهانگیری به مدیریت گروه مجدداً این دفتر در طبقه پنجم بیمارستان ولی عصر (عج) تشکیل گردید از سال ۱۳۸۳ نیز به ساختمان حوزه معاونت آموزشی و پژوهشی در جنب باند هلی کوپتر منتقل شد.

بخشهای مراقبت ویژه

اولین بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان در سال ۱۳۵۴ در طبقه چهارم مشترک با قسمت آندوسکوپی در ساختمان مرکزی تأسیس گردید این بخش دو قسمت داشت یک نیمه آن اختصاص به بخش مراقبتهای ویژه با ۱۰ تختخواب و نیمه دیگر آن شامل سه اطاق جهت آندوسکوپی های بیمارستان نظیر گاستروسکوپی برونکوسکوپی و سیگموئید سکوپی و غیره بود که سابقاً بصورت کنده در بخشهای داخلی و جراحی انجام میگرفت ولی پس از افتتاح اطاقهای عمل آندوسکوپی این اعمال در یک مکان متمرکز گردید این بخش در هنگام تأسیس اولین و مجهزترین بخش ICU کشور بوده است.

در سال ۱۳۷۷ قسمت انتهایی بخش فوق بازسازی و ۳ تخت دیگر به ظرفیت آن افزوده شد. در خرداد ماه سال ۱۳۸۲، CCU بیمارستان ولی عصر به بخش ICU نتقال یافت و در اتاق اول آن که دارای شش تخت بود مستقر شد. در فروردین م سال ۱۳۸۵ بخش به بیماران قلبی (CCU) اختصاص یافته و تعداد تخت های ن به ۱۳ تخت افزایش یافت و ICU جراحی در طبقه زیرین آن واقع در جنب یتولوژی (محل قبلی بخش پیوند کلیه با ظرفیت ۶ تخت ایجاد گردید.

ICU درمانگاه

ر سال ۱۳۸۱ یک بخش ICU دیگر در طبقه فوقانی ساختمان درمانگاه تأسیس و راه اندازی گردید. این بخش در ابتدا پنج تخت و با توسعه ای که در سال ۱۳۸۲ صورت گرفت ظرفیت آن به ۱۶ تخت افزایش یافت و در حال حاضر بعنوان 10 Multidisciplineary آموزشی فعالیت مینماید.

ICU جراحی قلب بزرگسال

در انتهای بخش قلب واقع و دارای ۸ تخت فعال میباشد.

ICU جراحی قلب اطفال

در سال ۱۳۸۰ راه اندازی شد این بخش در کنار ICU جراحی قلب بزرگسال قرار داشته و دارای ۴ تخت میباشد.

ICU جراحی اعصاب

این بخش در سال ۱۳۷۹ در ابتدای بخش راه اندازی و طی توسعه ای که در سال ۱۳۸۵ صورت گرفت به انتهای بخش منتقل و از اواسط سال ۱۳۸۶ با ۷ تخت شروع بکار کرد.

ICU بیمارستان ولیعصر (عج)

از اواخر سال ۱۳۸۳ با ۸ تخت تأسیس گردید.

ICU انستیتو کانسر

در خرداد ماه سال ۱۳۷۹ راه اندازی شده و دارای ۴ تخت مربوط به ICU و ۳ تخت مربوط به Post ICU میباشد.

ICU انستیتو کانسر - سال ۱۳۸۱

رشته آموزشی تخصصی بیهوشی 4 ساله می باشد.

در سال ۱۳۴۲ شمسی گروه بیهوشی  دانشگاه علوم پزشکی تهران با مرکزیت  بیمارستان امام خمینی (پهلوی سابق) و با مدیریت آقای دکتر علی فر (۱۳۴۲-۱۳۴۹) افتتاح گردید. سپس هدایت گروه به استاد محمد اسماعیل تشید که از اساتید برجسته علم بیهوشی و از مولفین و مبدعین نام آور این عرصه بودند سپرده شد(۱۳۴۹). ایشان در طول دوران پر ثمر حضورشان در بخش بیهوشی سر منشا خدمات ارزشمندی شدند که شامل موارد زیر بود:

• تنظیم برنامه آموزشی چرخشی برای رزیدنت ها
• شروع کلاس های نظری هفتگی
• پایه گذاری جلسات ماهانه متخصصان بیهوشی
• مشارکت در تأسیس انجمن آنستزی و رانیماسیون
• فرستادن اجباری کادر علمی برای یک سال نوآموزی در مراکز معتبر بیهوشی
• افزایش سریع تعداد مقالات در داخل و خارج از کشور
• تخصیص یک شماره از مجله MEJ (Medical East Journal) برای مقالات متخصصان ایرانی
• کاربرد دستگاه اندازه گیری گازهای خونی برای اولین بار در ایران
• برنامه ریزی برای تأسیس ICU
• بهره گیری از ونتیلاتور آنگستروم برای اولین بار
• حضور مداوم در اتاق های عمل و نظارت بر آموزش های عملی بیهوشی مدرن
• برپا کردن سمینارهای کارآموزی و خودآموزی بیهوشی توسط سرشناس ترین متخصصان بیهوشی آن زمان در دنیا
• ابداع لوله اوروفارنژیال برای استفاده در موارد راه هوایی مشکل بنام لوله تشید

پس از انقلاب نیز ادامه مسیر خدمت و تعالی در این بخش با حضور اساتید بزرگی همچون آقای دکتر صمیمی، آقای دکتر جهانگیری، آقای دکتر عباس صادقی و آقای دکتر زاهد حسین خان ادامه یافت و خدمات ارزنده ای در دوران جنگ تحمیلی و بحرانهای ناشی از بلایای طبیعی نظیر زلزله رودبار در سال ۱۳۶۹، زلزله بم در سال ۱۳۸۲، زلزله کرمانشاه در سال ۱۳۹۷ و سیل سال ۱۳۹۸ استانهای شمالی و جنوب غربی و حوادث ترافیکی نظیر حادثه واژگونی اتوبوس دانشجویان دانشگاه آزاد به هموطنانمان ارایه گردید.

تالیف کتاب “انتخاب روش بیهوشی” در سال ۱۳۴۴ که برترین کتاب سال گردید و کتاب “فارماکولوژی داروهای بیهوشی” در سال ۱۳۴۶ که قابل ذکر است این کتاب ها قبل از کتاب ”Wylie Churchill-Davidson’s:A practice of anesthesia“ مرجع بورد ناسیونال ایران بوده است.

بسیاری از اولین رخدادهای منحصربفرد بیهوشی در این مرکز به لطف حضور متخصصین بیهوشی این مرکز رقم خورده است که نمونه هایی از آنها شامل موارد زیر است:

• افتتاح اولین بخش ریکاوری در ایران (بیمارستان امام خمینی (ره))
• انجام اولین بیهوشی پیوند کلیه در دانشگاه تهران(۱۳۴۸)
• اولین بیهوشی پیوند ریه (۱۳۷۸)
• انجام اولین بیهوشی جراحی قلب
• انجام اولین بیهوشی پیوند قلب و ریه همزمان(۱۳۸۱)
• اولین پیوند قلب و کلیه همزمان (۱۳۹۱)
• راه اندازی دومین مرکز پیوند کبد در ایران در مجتمع بیمارستانی امام خمینی (۱۳۸۰)

گروه بیهوشی، درد و مراقبتهای ویژه ی مجتمع بیمارستانی امام خمینی با بهره گیری از۳۳عضو هیات علمی آموزشی و درمانی مجرب و متعهد روزانه به ده ها بیمار که اکثرا با مشکلات مدیکال متعددی همراه هستند بیهوشی داده یا مراقبتهای ویژه را برای ایشان فراهم می نماید و این امر انجام جراحیهای بسیار پیچیده در فیلدهای مختلف جراحی نظیر توراکس، قلب و عروق، نوروسرجری ، گوارش و کبد ، اورتوپدی و زنان و سایر جراحی ها را میسر ساخته است .

خدمات درمانی ارائه شده توسط بخش بیهوشی:

• سالانه حدود ۳۶۰۰۰ عمل جراحی در ۴۵ اتاق عمل مجتمع بیمارستانی انجام میگردد که بیهوشی دادن به این حجم از بیماران وسعت و حجم بالایی از عملکرد گروه بیهوشی را می نمایاند.

• علاوه بر فعالیت در اتاق عمل، گروه بیهوشی در امر بیهوشی دادن در محیطهای خارج از اتاق عمل نظیر واحد اندوسکوپی، کت لب، مرکز تصویربرداری و مرکز ECT با حدود ۱۴ اتاق فعال نقش مهمی در تشخیص و درمان قریب به ۹۰۰۰ بیمار در سال ایفا می نماید .

• بخش مراقبتهای ویژه با حدود ۶۵ تخت فعال ICU در ۴ بخش پیوسته شامل آی سی یو جنرال، کانسر، ولیعصر و اورژانس و ۲ بخش نا پیوسته ( آی سی یو تصویربرداری و پیوند کبد) با استفاده از اساتید بخش مراقبتهای ویژه و اساتید بیهوشی بصورت ۲۴ ساعته در حال خدمت رسانی به بیماران با شرایط بحرانی و بیماران پس از عمل می باشند. همچنین دو بخش آی سی یو جراحی قلب و جراحی اعصاب با ۱۷ تخت فعال توسط اساتید بیهوشی جراحی قلب و نوروآنستزی روزانه ویزیت شده و خدمات درمانی لازم ارائه میگردد.

• بخش درد و طب تسکینی با بهره گیری از دانش روز و اساتید مجرب حیطه درد و طب تسکینی در ۲ اتاق عمل ریحانه و اتاق عمل سرپایی برای حدود ۱۰۰۰ بیمار سرپایی و بستری در سال پروسیجرهای تسکینی یا درمانی کاهش درد انجام می دهند و ۳ درمانگاه واقع در ساختمان ریحانه، ساختمان کانسر و کلینیک یلدا بصورت مولتی دیسیپلینری و فوق تخصصی خدمات تسکین درد به حدود ۴۱۰۰مراجعه کننده سرپایی و بیمار بستری ارائه نموده و در امر آموزش فلوشیپ درد و طب تسکینی نیز فعالیت چشمگیری دارد.

• درمانگاه پره آپ بیهوشی یکی از فعال ترین درمانگاههای مجتمع می باشد، به نحویکه در یک شیفت صبح و دو شیفت عصر در دو ساختمان کلینیک پره آپ و کلینیک یلدا به قریب به ۲۰۰۰۰ مراجعه کننده در سال خدمات مشاوره بیهوشی قبل ازعمل و آماده سازی بیماران برای جراحی ارائه می نماید .

• در مجتمع بیمارستانی امام خمینی با حدود ۱۲۰۰ تخت بستری فعال روزانه مشاوره های متعدد بیهوشی جهت انتوباسیون یا تنظیم ونتیلاتور یاجداسازی از ونتیلاتور و یا آمادگی قبل از عمل توسط دستیاران و اساتید انجام میگردد واین امر به دلیل وسعت و پراکندگی بیماران در سطح مجتمع و تنوع بیماریهای نیازمند مداخله از سختی بالایی برخوردار است .

• با توجه به ریفرال بودن مجتمع و بیماریهای همراه عدیده ای که بیماران مجتمع با آن دست به گریبانند انجام بیش از ۲۷۰۰ CPR در سال در سطح مجتمع با میزان موفقیت ۲۰% بیانگر میزان بار کاری نسبتا قابل توجه بر دوش گروه بیهوشی  مجتمع می باشد.

فعالیتهای علمی و آموزشی بخش:

• در حیطه آموزشی، بخش بیهوشی، درد و مراقبتهای ویژه مجتمع در ۳ سطح عمومی ،تخصصی و فوق تخصصی شامل کارشناسی هوشبری، کارآموزی و کارورزی بیهوشی دردوره ی پزشکی عمومی، آموزش رزیدنتی به دستیاران بیهوشی ، طب اورژانس، دندانپزشکی و داخلی و آموزش فلوشیپ در حیطه های درد، نوروآنستزی و طب تسکینی فعال می باشد.

• کلاسهای دستیاران درروزهای هفته(۳ روز) از ۷ تا ۸ صبح در تالارهای فرعی تالار امام و در پنجشنبه ها بصورت مشترک با کلیه دستیاران و اتندینگ گروه بیهوشی دانشگاه دریکی از تالارهای دانشکده برگزار میشود.

• در حیطه تالیف کتب تخصصی ،اساتید بخش بیهوشی هم در سطح داخلی و هم در سطح بین المللی فعال بوده و جوایز متعددی را در این زمینه کسب نموده اند که می توان به کتابهای Challenging Topics in Neuroanesthesia and Neurocritical Care و Airway Management  چاپ انتشارات اشپرینگر که توسط استاد حسین خان نگاشته شده اشاره نمود که جایزه موءلف برتر در جشنواره ابن سینا را در سال۹۶ به ایشان اختصاص داد.

• اخذ جایزه آموزشگر برتر دانشگاه (حکیم جرجانی) در جشنواره ابن سینا در سال ۹۶توسط خانم دکتر مژگان رحیمی یکی دیگر از افتخارات گروه می باشد.

• بخش بیهوشی از اردیبهشت ۹۴ بطور عملیاتی و فعال بعنوان اولین بخش پیشرو در پروژه ارتقای رفتارحرفه ای در بخش های بالینی منتخب دانشگاه علوم پزشکی تهران وارد شد. اقدامات زیادی در این راستا انجام شد که تعدادی از آنها تاکنون در سایر بخش های دانشگاه نیز منتشر و اجرا شده است. دستیاران بیهوشی جدید الورود در روزهای ابتدایی سال تحصیلی منشورپروفشنالیسم را مطالعه نموده و با آگاهی کامل آن را امضا می کنند.